New Frontier's RADAR

New Frontier's RADAR เดือนพฤศจิกายน 2563

ประเด็นเด่นในแต่ละประเทศ

สถานการณ์การค้าระหว่างไทยกับอาเซียนภายใต้ AFTA

ภาพรวมการส่งออกของไทยภายใต้ AFTA ในช่วง 7 เดือนแรกของปี 2563 หดตัว 24% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน ซึ่งเป็นการหดตัวลงมากกว่ามูลค่าส่งออกรวมจากไทยไปอาเซียน ส่วนหนึ่งคาดว่าเป็นเพราะสินค้าที่ส่งออกภายใต้สิทธิ์ FTA มักเป็นสินค้าที่เป็นส่วนประกอบของ
ห่วงโซ่การผลิตในภูมิภาคอาเซียน โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมยานยนต์ ไปจนถึงอุตสาหกรรมเครื่องใช้ไฟฟ้า สำหรับตลาดส่งออกที่มีการใช้สิทธิ์ AFTA สูงสุด 3 อันดับแรก ได้แก่ เวียดนาม อินโดนีเซีย และฟิลิปปินส์ ขณะที่สินค้าส่งออก 5 อันดับแรกที่ใช้สิทธิ์ ได้แก่ ยานยนต์เพื่อขนส่งน้ำหนักไม่เกิน 5 ตัน เครื่องปรับอากาศ น้ำตาลทราย เครื่องดื่มไม่เติมแก๊ส (อาทิ นม UHT และนมถั่วเหลือง) และน้ำมันปิโตรเลียม

สถานการณ์การค้าระหว่างไทยกับอินเดียภายใต้ TIFTA และ AIFTA

การส่งออกของไทยไปอินเดียภายใต้สิทธิประโยชน์ทั้ง TIFTA และ AIFTA ในช่วง 7 เดือนแรกของปี 2563 หดตัวถึงราว 30% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน ซึ่งเป็นไปตามการส่งออกโดยรวมของไทยไปอินเดียที่หดตัวราว 30% โดยในช่วงดังกล่าวอินเดีย (ตลาดส่งออกอันดับที่ 12 ของไทย) เป็นตลาดส่งออกที่หดตัวสูงที่สุดในกลุ่มตลาดส่งออก 20 อันดับแรกของไทย สาเหตุหลักมาจากภาวะเศรษฐกิจของอินเดียได้รับผลกระทบจากวิกฤต COVID-19 ค่อนข้างรุนแรง เนื่องจากมีจำนวนผู้ติดเชื้อราว 8.4 ล้านคน สูงเป็นอันดับ 2 ของโลก ทั้งนี้ สินค้าส่งออกสำคัญของไทยที่ใช้สิทธิ์ TIFTA และ AIFTA ได้แก่ เม็ดพลาสติก เครื่องปรับอากาศและส่วนประกอบ ตู้เย็นและส่วนประกอบ และชิ้นส่วนยานยนต์ เป็นต้น

ทั้งนี้ การจัดทำ FTA ที่คาดว่าจะเพิ่มสูงขึ้นในอนาคต ย่อมส่งผลต่อผู้ประกอบการไทยแตกต่างกัน โดย FTA ที่จัดทำแบบทวิภาคีส่วนใหญ่จะมีเป้าหมายในการเพิ่มโอกาสเจาะตลาดจากกำแพงภาษีที่ลดต่ำลง ขณะที่ FTA ที่จัดทำแบบพหุภาคี อาทิ AEC มักก่อให้เกิดการแบ่งการผลิตและการสร้างความเชื่อมโยงระหว่างประเทศ จนอาจกลายเป็นห่วงโซ่การผลิตในกลุ่มสมาชิกพหุภาคีดังกล่าว อย่างไรก็ตาม การเจรจา FTA ก็หมายถึงการที่ไทยต้องลดภาษีให้ต่ำลงเพื่อเปิดตลาดให้คู่เจรจาได้ประโยชน์เช่นกัน ผู้ประกอบการจึงควรติดตามความคืบหน้าของการเจรจา FTA ของไทยอย่างสม่ำเสมอ เพื่อสร้างโอกาสหรือหาทางลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นหลังการบังคับใช้ FTA อาทิ กรณี CPTPP ที่ไทยอยู่ในขั้นตอนการตัดสินใจว่าจะเข้าร่วมหรือไม่ และกรณี FTA ไทยกับ EU ที่อยู่ระหว่างการศึกษาและคาดว่าจะเริ่มต้นเจรจากันได้ในระยะต่อจากนี้ ตลอดจนการเจรจากับสหราชอาณาจักร และสหภาพเศรษฐกิจยูเรเซีย